Vergi Ceza İhbarnamesi: İndirim, Uzlaşma ve Dava (2026)

Vergi incelemesi ya da tespit sonrasında tebliğ edilen vergi/ceza ihbarnamesine karşı üç yol vardır: cezada indirim, uzlaşma ve dava. Üçü de ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 günlük süreye bağlıdır ve birbirini etkiler: aynı tarhiyat için cezada indirim ile uzlaşmadan yalnız biri kullanılabilir. 2024’te 7524 sayılı Kanunla indirim oranları ve uzlaşmanın kapsamı değişti; aşağıdaki bilgiler 2026 yılı için geçerlidir.

1. Cezada İndirim (VUK md. 376)

Mükellef, ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde vergi dairesine başvurup tarh edilen vergiyi ve cezanın indirimden sonra kalan yarısını vadesinde (ya da teminat göstererek vadenin bitiminden itibaren üç ay içinde) ödeyeceğini bildirirse kesilen vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezasının yarısı indirilir. 7524 sayılı Kanundan önce ikinci ve sonraki cezalarda ve usulsüzlük cezalarında uygulanan üçte bir oranı kaldırıldı; artık tek oran yarıdır.

Bildirilen tutar süresinde ödenmezse veya ihbarname dava konusu yapılırsa indirimden yararlanılamaz. Bu nedenle indirim yolu seçildiğinde aynı vergi ve ceza için dava açılmaz.

2. Uzlaşma (VUK ek md. 1 ve 11)

7524 sayılı Kanunla uzlaşmanın konusu daraltıldı: vergi aslı artık uzlaşma konusu yapılamaz, uzlaşma yalnız cezalar için istenebilir. Uzlaşmaya konu olabilen cezalar şunlardır:

Tarhiyat sonrası uzlaşma talebi, ihbarnamenin tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde dilekçeyle yapılır (Uzlaşma Yönetmeliği). Üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit edilen hususlar hakkında dava açılamaz (ek md. 6). Uzlaşma sağlanamazsa, tutanağın tebliğinden itibaren dava açılabilir; dava süresi bitmiş veya 15 günden az kalmışsa süre tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün olarak uzar (ek md. 7). Uzlaşma talebinden önce dava açılmışsa mahkeme, uzlaşma sonuçlanmadan davayı incelemez.

Tarhiyat öncesi uzlaşma

Vergi incelemesine dayanılarak kesilecek cezalar için ihbarname düzenlenmeden önce de uzlaşma istenebilir (ek md. 11). Bu aşamada uzlaşma sağlanamazsa, ceza kesildikten sonra yeniden uzlaşma talep edilemez. İnceleme sürecinin işleyişi için Vergi İncelemesi Geçiren Şirketler İçin Hukuki Rehber yazımıza bakabilirsiniz.

3. Vergi Mahkemesinde Dava (İYUK md. 7 ve 27)

Vergi mahkemesinde dava açma süresi, ihbarnamenin tebliğini izleyen günden itibaren 30 gündür (İYUK md. 7). Dava dilekçesinde verginin veya cezanın türü, miktarı, yılı ve tebliğ tarihi gösterilmelidir (md. 3). Vergi uyuşmazlığından doğan davanın açılması, tarh edilen vergi ve cezanın dava konusu edilen bölümünün tahsilini durdurur (md. 27/4). Vergi mahkemesi kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir; kanundaki parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda karar kesindir (md. 45).

Süre ve belge eksikliğinden kaynaklanan sorunlar için Vergi Davalarında Şirketlerin Sıklıkla Yaptığı Hatalar yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Vergi ceza ihbarnamesine itiraz süresi kaç gün?

Dava açma, uzlaşma talebi ve cezada indirim başvurusu için süre, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gündür.

Cezada indirim oranı ne kadar?

7524 sayılı Kanundan sonra vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında indirim oranı yarıdır; vergi ve kalan ceza vadesinde ödenmelidir.

Uzlaşmada vergi aslı indirilir mi?

Hayır. 7524 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra uzlaşma yalnız cezaları kapsar; vergi aslı uzlaşma konusu değildir.

Dava açınca vergiyi ödemek gerekir mi?

Dava açılması, dava konusu edilen vergi ve cezanın tahsil işlemlerini durdurur. Dava sonucuna göre ödeme yükümlülüğü ortaya çıkabilir.

Vergi hukukuna ilişkin genel bilgi için Vergi Hukuku ve Vergi Davaları sayfasına bakabilirsiniz.

Dayanak: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 359, 376, ek md. 1, 6, 7, 11 (7524 sayılı Kanunla değişik hâli; tutarlar 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği); 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu md. 3, 7, 27, 45; Uzlaşma Yönetmeliği.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.