Uzlaştırma Nedir? Uzlaştırmaya Tabi Suçlar (2026)

Uzlaştırma, bazı suçlarda şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görenin, bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya çağrıldığı ceza muhakemesi kurumudur (CMK md. 253). Uzlaşma sağlanır ve şüpheli üstlendiği edimi yerine getirirse soruşturma kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla biter. Hangi suçların uzlaştırmaya tabi olduğu son yıllarda birkaç kez değişti; 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunla hakaret suçu tamamen kapsam dışına çıkarıldı.

Uzlaştırmaya Tabi Suçlar (2026)

CMK md. 253/1’e göre uzlaştırma girişiminde bulunulan suçlar üç gruptur:

• Şikâyete bağlı suçlar: Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan bütün suçlar.
• Kanunda sayılan suçlar (şikâyete bağlı olsun olmasın): kasten yaralama (md. 86’nın üçüncü fıkrası hariç, md. 88), taksirle yaralama (md. 89), tehdit (md. 106/1), konut dokunulmazlığının ihlali (md. 116), iş ve çalışma hürriyetinin ihlali (md. 117/1, 119/1-c), hırsızlık (md. 141), güveni kötüye kullanma (md. 155, üçüncü fıkra hariç), dolandırıcılık (md. 157), suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (md. 165), çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (md. 234), ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrının açıklanması (md. 239, dördüncü fıkra hariç).
• Çocuklar bakımından ayrıca, mağdur gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisiyse, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar.

Uzlaştırma yapılmayan suçlar

Şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takipte (md. 123/A) ve hakaret suçunda (md. 125) uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK md. 253/3). Uzlaştırmaya tabi bir suç, kapsam dışındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz; ancak 7571 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre önödeme kapsamındaki bir suçla birlikte işlenen uzlaştırmalık suçta uzlaştırma uygulanır. TCK dışındaki kanunlardaki suçlarda uzlaştırma için kanunda açık hüküm bulunmalıdır (md. 253/2).

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi için Suç Duyurusu Hazırlanırken 5 Kritik Detaya Dikkat yazımıza bakabilirsiniz.

Uzlaştırma Süreci Nasıl İşler?

Suç uzlaştırmaya tabiyse ve kamu davası açılması için yeterli şüphe varsa dosya, Cumhuriyet başsavcılığı bünyesindeki uzlaştırma bürosuna gönderilir. Büronun görevlendirdiği uzlaştırmacı taraflara uzlaşma teklifinde bulunur (md. 253/4).

Uzlaştırmacılar, Adalet Bakanlığının listelerinde yer alan hukuk fakültesi mezunları arasından görevlendirilir (md. 253/24). Uzlaştırma girişimi sürerken dava zamanaşımı ve şikâyet süresi işlemez (md. 253/21).

Uzlaşma Sağlanırsa veya Sağlanamazsa

Şüpheli edimini bir defada yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edim ileri tarihe bırakılmış, taksite bağlanmış veya sürekli nitelikteyse kamu davasının açılması ertelenir; edim yerine getirilmezse kamu davası açılır (md. 253/19). Uzlaşma sağlandığında, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; uzlaşma belgesi ilam niteliğindedir.

Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa yeniden uzlaştırma yoluna gidilemez (md. 253/18). Bununla birlikte taraflar, en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar uzlaştıklarını gösteren belgeyle savcılığa başvurabilir (md. 253/16). Dava açıldıktan sonra suçun uzlaştırmaya tabi olduğu anlaşılırsa dosya yine uzlaştırma bürosuna gönderilir; uzlaşma ve edimin yerine getirilmesi hâlinde davanın düşmesine karar verilir (md. 254). Birden çok failli suçlarda yalnız uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır (md. 255).

Soruşturma evresinin bütününü Ceza Hukukunda Soruşturma Süreci Nasıl İşler? yazımızda ele aldık.

Sık Sorulan Sorular

Hakaret suçunda uzlaştırma var mı?

Hayır. 25 Aralık 2025’ten itibaren hakaret suçu (TCK md. 125) bütünüyle uzlaştırma kapsamı dışındadır.

Uzlaşma teklifini kabul etmek zorunlu mu?

Hayır. Uzlaşma tarafların özgür iradesine dayanır; teklif yedi gün içinde cevaplanmazsa reddedilmiş sayılır ve soruşturma genel hükümlere göre devam eder.

Uzlaştırma ne kadar sürer?

Uzlaştırmacı işlemleri belgelerin kendisine verilmesinden itibaren 30 gün içinde sonuçlandırır; bu süre 20’şer günle en fazla iki kez uzatılabilir.

Uzlaştırmada söylenenler delil olur mu?

Hayır. Uzlaştırma müzakereleri sırasında yapılan açıklamalar hiçbir soruşturma, kovuşturma veya davada delil olarak kullanılamaz.

Suç duyurusu dilekçesi ve başvuru süreçleri için Suç Duyurusu ve Başvuru Süreçleri sayfasına bakabilirsiniz.

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu md. 171, 253, 254, 255 (7531 ve 7571 sayılı Kanunlarla değişik hâli).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.